Απρ25
ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑΝΝΗ ΜΙΧΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ
25/4/2002 10:23:00 πμ
Στην αρχή της νέας χιλιετίας η θέση της Ελληνίδας εργαζόµενης παραµένει µε αρκετά προβλήµατα παρά τις σηµαντικές θεσµικές αλλαγές για την προώθηση της ισότητας ευκαιριών µεταξύ των δύο φύλλων.
Αξιοσηµείωτο είναι ότι η θέση της γυναίκας έχει απασχολήσει την Ε.Ε., η οποία αποφάσισε ότι οι κατευθυντήριες γραµµές για την απασχόληση για τα έτη 2001 και 2002 επικεντρώνονται στην προώθηση της ισότητας ευκαιριών µεταξύ γυναικών και ανδρών, µε ιδιαίτερη έµφαση στην ισότητα των αµοιβών.
Στο πλαίσιο αυτό, τίθεται για τέταρτη συνεχή χρονιά η ανάγκη µιας ολοκληρωµένης προσέγγισης του ζητήµατoς της ισότητας των δύο φύλων, σε όλους τους άξονες της απασχόλησης, τόσο αυτού της ισότητας όσο και αυτών: της απασχολησιµότητας, της επιχειρηµατικότητας και της προσαρµοστικότητας. Στο πλαίσιο αυτό, είναι απαραίτητη η ανάπτυξη κατάλληλων συστηµάτων και διαδικασιών παρακολούθησης και αξιολόγησης των µέτρων της απασχόλησης που προωθούν τις ίσες ευκαιρίες. Το σ.κ. θεωρεί ως ελάχιστες προϋποθέσεις για την επίτευξη των στόχων της ενίσχυσης της ισότητας των ευκαιριών µεταξύ ανδρών και γυναικών:
• Την συνεχή και συστηµατική καταγραφή της κατάστασης της απασχόλησης και της αγοράς εργασίας των γυναικών, (συµµετοχή στο εργατικό δυναµικό και στην απασχόληση: κατά ηλικία, εκπαιδευτικό επίπεδο, κλάδο οικονοµικής δραστηριότητας και επάγγελµα, οικογενειακή κατάσταση και γεωγραφική περιοχή).
• Τη συνεχή και συστηµατική καταγραφή της κατάστασης της ανεργίας των γυναικών µε έµφαση στην ανεργία µακράς διάρκειας και στις κατηγορίες γυναικών που πλήττονται περισσότερο από την ανεργία.
• Τη συγκέντρωση και καταγραφή των στοιχείων που αφορούν στις γυναίκες που εργάζονται είτε µε προσωρινή απασχόληση, είτε σε άτυπες µορφές -απασχόλησης, είτε σε µικρές επιχειρήσεις (που στην πλειοψηφία τους είναι οικογενειακές) είτε στην αδήλωτη εργασία, µε έµφαση στις εργαζόµενες γυναίκες µε φασόν και τηλεεργασία και στις µετανάστριες που απασχολούνται κυρίως ως οικιακοί βοηθοί και βοηθητικές νοσοκόµες. Η συγκέντρωση των στοιχείων αυτών ενδιαφέρει αφενός µεν, διότι αυτές οι µορφές εργασίας είναι συνήθως χαµηλής ειδίκευσης και αµοιβής, µε ανεπαρκή ασφαλιστική κάλυψη, απρόβλεπτα ωράρια εργασίας και αρνητικές επιπτώσεις στην επαγγελµατική εξέλιξη των γυναικών, χωρίς να εξασφαλίζουν την οικονοµική ανεξαρτησία των γυναικών και χωρίς πρόσβαση σε πλήρεις κοινωνικές παροχές και συνταξιοδοτικά δικαιώµατα, αφετέρου δε, γιατί ευνοούν την ένταξη των γυναικών στην αγορά εργασίας που διαφορετικά θα παρέµεναν οικονοµικά ανενεργές αυξάνοντας τα ποσοστά συµµετοχής τους στο εργατικό δυναµικό και την απασχόληση.
Σαν βασικός στόχος παραµένει η υπεράσπιση και διεύρυνση της πλήρους και σταθερής απασχόλησης και η ισότιµη συµµετοχή ανδρών και γυναικών στην αµειβόµενη εργασία (ποσοτικά και ποιοτικά). Το πλαίσιο των µέτρων που προτείνει το σ.Κ. αφορά στους ακόλουθους άξονες:
• Την χρήση της µερικής απασχόλησης και των άλλων άτυπων µορφών απασχόλησης σύµφωνα µε τις ανάγκες και τις επιλογές των εργαζοµένων και όχι αναγκαστικά ελλείψει εναλλακτικών επιλογών
• Την εφαρµογή της υπάρχουσας νοµοθεσίας µε την ενεργοποίηση και ενίσχυση των µηχανισµών ελέγχου (π.χ. ΣΕΠΕ), καθώς και την επιβολή επαρκών κυρώσεων σε περίπτωση µη εφαρµογής της νοµοθεσίας.
• Τον καθορισµό ποσοτικών στόχων για τη µείωση της ψαλίδας των αµοιβών, µε συγκεκριµένη στόχευση σε ειδικές κατηγορίες γυναικών και έµφαση στην πρόληψη.
• Την αντιµετώπιση των διακρίσεων στις ιδιωτικές επιχειρήσεις κυρίως σε ζητήµατα κατάρτισης και επαγγελµατικής εξέλιξης, (π.χ. διατύπωση σχετικής εγκυκλίου µε τις ίσες ευκαιρίες, δηµιουργία πλαισίου µη διακρίσεων στον ιδιωτικό και στον δηµόσιο τοµέα).
• Την αντιµετώπιmι των έµµεσων διακρίσεων, κυρίως σε ότι αφορά τα συστήµατα πρόσληψης των ιδιωτικών επιχειρήσεων
Παρά το γεyονός ότι σήµερα είναι κατοχυρωµένα τα δικαιώµατα των γυναικών, στην πράξη δυστυχώς παραβιάζονται. Βέβαια παράλληλα µε τις παραβιάσεις υπάρχουν ακόµα και οι κοινωνικές προκαταλήψεις που επηρεάζουν συνολικά τη θέση των γυναικών, ιδιαίτερα στους τοµείς της εργασίας και της εκπαίδευσης.
Για να κατοχυρώσουµε και να διευρύνουµε αυτά τα δικαιώµατα θα πρέπει η εργαζόµενη γυναίκα να προχωρήσει µαζί µε τον άνδρα σε µια κοινή - όχι ανταγωνιστική - πορεία, ισότιµα, ισοδύναµα, µε αµοιβαίο σεβασµό ο ένας στα δικαιώµατα του άλλου, προσπαθώντας µαζί, µέσα από κοινούς αγώνες να καταρρίψουν εκείνα τα οχυρά των διακρίσεων όπου και αν εντοπίζονται.
Ένα από τα µεγαλύτερα προβλήµατα της εργαζόµενης γυναίκας είναι η ένταξή της στην αγορά εργασίας, η διεκδίκηση για ισότιµες εργασιακές συνθήκες και αµοιβές.
Η ανεργία των γυναικών και οι συνέπειες αυτής δηµιουργεί σηµαντικές παρενέργειες στην ισότητα ευκαιριών µεταξύ των δύο φύλλων.
Σ' αυτό το σηµείο Θέλω να επισηµαίνω τα σoβαρά προβλήματα που απαιτούν τη συµβολή όλων και την από κοινού παρέµβασή µας
• Το αυξηµένο ποσοστό ανεργίας των γυναικών σε σχέση µε των αντρών (18% σε σχέση µε των αντρών 7.6%)
• Το αυξηµένο ποσοστό ανεργίας των νέων γυναικών αποφοίτων δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης
• Την ανεπαρκή συµµετοχή των γυναικών σε διαδικασίες λήψης αποφάσεων
• Την απασχόληση των γυναικών κυρίως ως µεσαία και κατώτερα στελέχη
• Τους αργούς ρυθµούς επαγγελµατικής εξέλιξης των γυναικών
• Την ανισότητα αµοιβών µεταξύ αντρών γυναικών στην πράξη
• Τη δυσκολία εναρµόνισης οικογενειακής και επαγγελµατικής ζωής
• Την άτυπη απασχόληση των γυναικών σε οικογενειακές επιχειρήσεις ως συµβοηθούντα µέλη και στην φροντίδα ηλικιωµένων
• Την αδυναµία ένταξης - επανένταξης µακροχρόνια ανέργων γυναικών
• Την περιθωριοποίηση των ανέργων γυναικών άνω των 40 ετών και κυρίως αυτών µε ελλιπή επαγγελµατικά προσόντα
• Τον αποκλεισµό των γυναικών από επαγγέλµατα ή θέσεις εργασίας που θεωρούνται παραδοσιακά αντρικά
• Τη δυσκολία συµµετοχής εργαζόµενων γυναικών σε δράσεις εκπαίδευσης - κατάρτισης µε συνέπειες στην επαγγελµατική τους σταθερότητα και εξέλιξη
• Τα κοινωνικά στερεότυπα που εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν στάσεις και συµπεριφορές φορέων / επιχειρήσεων / µεµονωµένων ατόµων
• Την ανεπαρκή συµµετοχή των γυναικών σε συνδικαλιστικές δράσεις δεδοµένου των επιβαρηµένων ευθυνών τους και την έλλειψη χρόνου
• Την αποδυνάµωση των συλλογικών δράσεων από γυναίκες λόγω των συνεπειών της περιθωριοποίησής τους
• Τα φαινόµενα πολλαπλής περιθωριοποίησης των γυναικών Π.χ. άνεργες γυναίκες αρχηγοί µονογονεϊκών οικογενειών ηλικίας άνω των 40 ετών .
Σύµφωνα µε στοιχεία της ΕΣΥΕ την 5ετία (1995-2000) η παρουσία των γυναικών στην αγορά εργασίας ενισχύεται συνεχώς. Το ποσοστό συµµετοχής των γυναικών έχει ανέλθει από 35.8% το 1995 σε 37.7% το 2000, ενώ το αντίστοιχο των ανδρών κατά την ίδια χρονική περίοδο µειώθηκε από 64.1 % σε 62.2%. Η αύξηση δε του ποσοστού συµµετοχής αφορά σε όλες τις επαγγελµατικές κατηγορίες. Όσον αφορά την οικονοµική κατάσταση των γυναικών οι µέσες ακαθάριστες ωριαίες αµοιβές των γυναικών για τα έτη 1996-1998 ανήλθαν σε 80% περίπου των αµοιβών των ανδρών (έναντι 53% το 1972)
Ο ρόλος της εργαζόµενης γυναίκας στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία παραµένει σηµαντικός, για αυτό πρέπει να αποτελεί κεντρικό ζήτηµα κινητοποίησης και δράσης όλων µας.
Ιδιαίτερα σήµερα που εµπορευµατοποιούνται τα πάντα, που αποδυναµώνεται σε πολλές περιπτώσεις το κοινωνικό κράτος, είναι απαραίτητη η διεκδίκηση µεγαλύτερης κοινωνικής φροντίδας και παροχών για την οικογένεια, τα παιδιά, τους ηλικιωµένους.
Είναι επιτακτική η ανάγκη να δραστηριοποιηθούµε σήµερα που τα προβλήµατα οξύνονται και θίγουν δυστυχώς περισσότερο τους νέους και την εργαζόµενη γυναίκα.
• Τη γυναίκα άνεργη που την αντιµετωπίζουν σαν µια εύκολη περίπτωση για µεγαλύτερη εκµετάλλευση
• Τη γυναίκα εργαζόµενη που καθηµερινά αγωνίζεται σε ένα άνισο, επισφαλές και χωρίς αξιοκρατία περιβάλλον.
• Τη γυναίκα των πολλαπλών ρόλων, λόγω έλλειψης κοινωνικής φροντίδας, για την οικογένεια, τα παιδιά αλλά και εξ' αιτίας διακρίσεων σε βάρος της, και διατήρησης στερεοτύπων- παρά τις νοµοθετικές ρυθµίσεις-που δεν έχουν ακόµα ξεπεραστεί.
• Τη γυναίκα που εργάζεται στις άτυπες µορφές εργασίας, στην τηλεργασία, στο φασόν, στη µερική απqσχόληση, χωρίς ασφάλιση και εργασιακά δικαιώµατα.
• Τη γυναίκα που συνεχώς σπρώχνεται στο περιθώριο και οδηγείται πίσω στο σπίτι µε σκοπό τηνν πρoώθηση ενός «νέου» καταµερισµού εργασίας διαφορετικού για κάθε φύλλo.
Για να αντιµετωπιστούν τα προβλήµατα, για να πάρουν την σωστή τους διάσταση, πρέπει να γίνουν αντικείµενο πιο δυναµικής δράσης της κοινωνίας, µε συµµετοχή των ίδιων των γυναικών, των συνδικάτων, των κοινωνικών φορέων.
Επειδή η γυναίκα δέχεται την µεγαλύτερη εκµετάλλευση, µπορεί µε τη συµµετοχή της στα κοινά να συµβάλλει καθοριστικά στην µεγαλύτερη ευαισθητοποίηση και πολιτικοποίηση των στόχων στην διεκδίκηση πιο ριζοσπαστικών κοινωνικών αλλαγών:
• Για µια κοινωνία ισότητας, κοινωνικής δικαιοσύνης, ποιότητας ζωής.
• Για ισότητα στη δουλειά, την αµοιβή, την επαγγελµατική εξέλιξη.
• Για επέκταση και βελτίωση της ποιότητας των δηµοσίων υποδοµών και υπηρεσιών ,για την φροντίδα των παιδιών.
• Μέτρα για την οικογένεια ώστε να δηµιουργηθεί ελεύθερος χρόνος για κοινωνική, επαγγελµατική και προσωπική ζωή.
• Για σεβασµό στη προσωπικότητα της γυναίκας, στο χώρο εργασίας και προώθηση της ισότητας µέσω της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
• Για εφαρµογή του νοµοθετικού πλαισίου που αφορά στην ισότητα, στο οικογενειακό δίκαιο και στην προστασία της εργασίας.