Οκτ19
ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΜΙΧΑ, ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ,ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ
19/10/2001 10:20:00 πμ
Το εργατικό κίνηµα στα επόµενα χρόνια, θα επικεντρώσει την προσοχή και τις διεκδικήσεις του σε πέντε κύρια ζητήµατα που απασχολούν την Ελληνική Κοινωνία.
Το πρώτο θέµα αφορά στη απασχόληση. Την απασχόληση όµως δεν µπορούµε να την δούµε αποκοµµένη αλλά µόνο σε σχέση µε την ανάπτυξη .Με λίγα λόγια απαιτούµε Απασχόληση για όλους. Η αύξηση της παραγωγικότητας, οι υψηλοί ρυθµοι µεγέθυνσης της οικονοµίας, οι διαρθρωτικές πολιτικές θέλουµε να δηµιουργούν συστηµατικα νέες ευκαιρίες απασχόλησης και ανέλιξης για κάθε νέο άνδρα ή γυναίκα που εισέρχεται σε παραγωγική ηλικία.
Η αύξηση της απασχόλησης όµως δεν αρκεί. Γι' αυτό και δεύτερος στόχος είναι η µείωση της ανεργίας, που αγγiζει σήµερα γύρω στα 400.000 άτοµα στην Ελλαδα µε ιδιαιτερη έµφαση στο νοµό Πειραιά που αποδεδειγµένα έχει από τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας στη χώρα.
Ο Τρίτος στόχος µας πρέπει να είναι τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της απασχόλησης,και πιο συγκεκριµενα η ποιότητα των όρων της εργασίας. Οι εργαζόµενοι πρέπει να νιώθουν ότι συµµετέχουν στην πρόοδο, και να αισθάνονται ότι η πρόοδος της χωρας µεταφράζεται και σε συνεχή βελτίωση της θέσης τους.
Τέταρτος στόχος, το πως θα αµβλυνθεί η συγκέντρωση ανεργίας που οφείλεται σε διάφορες κλαδικές ή τοπικές ανισότητες, ιδιαίτερα σε ορισµένες περιοχές της χωρας.
Πέµπτος στόχος, η εξασφάλιση στους εργαζόµενους των µεσαίων και χαµηλών ηλικιωνν της βεβαιότητας, ότι όπως και οι µεγαλύτερες γενιές, έτσι και αυτοί µπορούν να έχουν εµπιστοσύνη στην προοπτική της ασφαλιστικής τους κάλυψης. Ότι δεν θα ζουν µε το φάσµα µιας µελλοντικής ανατροπής του επιπέδου ζωής τους.
Οι στόχοι που προανέφερα είναι µέσα στα θέµατα στα οποία θα επικεντρωθούν οι προτάσεις και οι διεκδικήσεις των εργαζοµένων τα επόµενα χρόνια µε στόχο την κοινωνική συνοχή και την ανοικοδόµηση µιας πολιτικής κοινωνικής δικαιοσύνης. Κύριο χαρακτηριστικό είναι ότι η ανεργία στη χώρα µας αυξήθηκε από το 1990 µέχρι και το 1999 κατά 146.000, άτoµα, από τα οποία περίπου 41.000 είναι νέοι. Η ανεργία αποτελεί σήµερα την πιο βασική µορφή ανισότητας και αποκλεισµού στην Ελλάδα όπως και σε πολλές άλλες χώρες .Επίσης από τις αρχές του 1990 η Ελλαδα χαρακτηρίζεται από αυξηµένη ανεργία, η οποία είναι σε µεγάλο βαθµό διαρθρωτική και επικεντρώνεται σε συγκεκριµένες οµάδες πληθυσµού. Η αντιµετώπιση του προβλήµατος συνίσταται στην αναβάθμιση του ανθρώπινου κεφαλαίου.
• Τα στοιχεία της δεκαετίας 1990 - 2000 δείχνουν ότι η µέση ετήσια αύξηση του εργατικού δυναµικού στην Ελλαδα ήταν η τρίτη υψηλότερη από όλες τις χωρες της Ευρωπαϊκής 'Ένωσης και πάνω από 3 φορές µεγαλύτερη απ' ότι ο µέσος ευρωπαϊκός όρος. Αυτό σημαίνει ότι στην Ελλάδα είχαµε σταθερά µια πολύ σηµαντικότερη πίεση στην αγορά εργασίας απ' ότι σε αρκετές άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
• Παρά την πίεση αυτή, στην ίδια περίοδο, δηµιουργήθηκαν 255.000 νέες θέσεις απασχόλησης. Αυτά είναι µια σηµαντική θετική ιδιαιτερότητα της χώρας σε σύγκριση µε την Ευρωπαϊκή 'Ένωση. Η µέση ετήσια ποσοστιαία αύξηση της απασχόλησης στην Ελλάδα ήταν 5,5 φορές µεγαλύτερη απ' ότι στην Ευρωπαϊκή 'Ένωση ως σύνολο και η τρίτη µεγαλύτερη µεταξύ των χωρών – µελών.
• Οι τάσεις αυτές σηµατοδοτούν και µια τέταρτη πολύ ενδιαφέρουσα πτυχή. 'Ότι η ελληνική οικονοµία µεταξύ 1990 και 1999 απορρόφησε το 64% περίπου της αύξησης του εργατικού δυναµικού της, µιας αύξησης που όπως ανέφερα, ήταν πολυ σηµαντικότερη απ' ότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στην Ευρωπαϊκή 'Ένωση αvτiθετα είχαµε την ακριβώς αντίθετη εξέλιξη. Μείωση της απασχόλησης που προστέθηκε στην αύξηση του εργατικού δυναµικού και επιδείνωσε την κατάσταση (-7,2%).
• Η εικόνα αυτή δείχνει οτι έχουµε µια οικονοµία, η οποία σε µια περίοδο αυξηµένης εισόδου οικονοµικών µεταναστών έχει ταυτόχρονα την ικανότητα να δηµιουργήσει πολύ περισσότερες θέσεις απασχόλησης απ' οτι οποτεδήποτε στα τελευταία 25 χρόνια. Μια εικόνα επίσης που δείχνει ότι αυξάνει και η ανεργiα, όχι όµως γιατi µειώνονται οι ευκαιρίες απασχόλησης σε απόλυτο αριθµό, όπως στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά γιατi ο πληθυσµός που αναζητά δουλειά είναι περισσότερος απο τις θέσεις που δηµιουργούνται.
• Βεβαίως η ανεργiα είναι ανεργiαι ανεξάρτητα από τους λόγους.
Έτσι λοιπόν,τα κρίσιµα θέµατα που ενδιαφέρουν την κοινωνία µας είναι:
• οτι στην Ελλάδα υπάρχουν 400.000 άνεργοι περίπου, που αποτελούν ένα σοβαρό πρόβληµα για ισάριθµες οικογένειες
• οτι οχι µόνο οι οικογένειες αυτές και ο περίγυρός τους, αλλά και ολόκληρη η κοινωνία προσδοκούν πολιτικές για την αντιµετώmση του προβλήµατος
• ότι ιδιαίτερα οι νέες γενιές, οι απόφοιτοιι οι εργαζόµενοι, οι φοιτητές, οι νέοι που εισέρχονται σε επιχειρηµατικές δραστηριότητες πρέπει να ανακτήσουν το αiσθηµα µιας µεγαλυτερης εµπιστοσύνης απέναντι στο µέλλον
• οτι υπάρχει ένα εργατικό κίνηµαι που ιδεολογικά, πολιτικά και πρακτικά θεωρεί οτι η πρόοδος της χώρας πρέπει να αγκαλιάσει όλα τα στρώµατα, ιδιαίτερα τα πιο αδύναµα, και ότι αυτό είναι έτοιµο να δώσει µάχες γι' αυτά. Θα πρέπει λοιπόν να επιδιώξουµε σαφείς πολιτικές και στενότερη συνεργασία µε τους κοινωνικούς εταίρους, ώστε η απασχόληση να αποκτήσει το µεγαλύτερο βαρος στις κυβερνητικές στρατηγικές.
• Η απασχόληση στην Ελλάδα θα επηρεαστεί στα επόµενα χρόνια από πολλούς παράγοντες όπως είναι η ένταξη µας στην ΟΝΕ, η αναδιάρθρωση της παραγωγικής βάσης, οι αναντιστoιxίες µεταξύ των νέων ειδικεύσεωνι η αυξηµένη είσοδος του γυναικείου πληθυσµού, αλλά και άλλων κοινωνικών στρωµάτων στην αγορά εργασίας η αλλαγή του τεχνολογικού προτύπου- κοινωνία της πληροφορίας, όπου σηµαντικό ρόλο διαδραµατiζει η αξιoπoίηση, διάδοση και διαχείριση της πληροφορίας η οποία δηµιουργεί νέες ευκαιρίες αλλά και κινδύνους.
• Τέλος τα τελευταία χρόνια παρατηρούµε οτι συντελείται µια σηµαντική αναβάθµιση των υποδοµών στην Έλλαδα, ικανή να αλλάξει τα βασικά κοινωνικά και οικονοµικά δεδοµένα. Η αναβάθµιση αυτή αφορά τις µεταφορές υποδοµών επικοινωνιών (δρόµοι αεροδρόµια, λιµάνια), τις κοινωνικές (νοσοκοµεία, σχολεία) αλλά και τις αυλές (κατάρτιση, δηµόσια διοίκηση). Σηµαντικό γεγονός που θα σηµαδέψει τα επόµενα χρόνια είναι οι πρoετoιµασiες για τη διεξαγωγή των Ολυµπιακών Αγώνων του 2004 στην Αθήνα. Αυτό το αθλητικό γεγονός θα δηµιουργήσει θέσεις εργασίας και θα δώσει σηµαvτική αναπτυξιακή ώθηση κατά τα χρόνια της προετοιμασίας, αλλα θα αφήσει και µια σηµαντική κληρονοµιά µέσω της µόνιµης αναβάθµισης της υποδοµής.
• Στην επόµενη τετραετία υπολογίζεται ότι το Υπουργείο Εργασίας θα στηρίξει τη δηµιουργία αθροιστικά 300.000 θέσεων απασχόλησης, δηλ. περίπου 75. 000 νέες θέσεις το χρόνο για κάθε χρονιά και ότι θα δηµιουργηθούν αvτiστoιχα 300.000 ευκαιρίες κατάρτισης σε ανέργους και σε εργαζόµενους, ώστε να ενισχυθούν οι ικανότητες και δεξιότητές τους να αντιµετωπiσoυν καλύτερα τις νέες απαιτήσεις που δηµιουργούν οι αλλαγές στην τεχνολογία και στις µορφές ανταγωνισµού
• Αν σκεφτούµε δε ότι στην περίοδο 1993-1999 µε μέσο ετήσιο ρυθµό µεγέθυνσης 2.2% /η οικονοµία µας δηµιούργησε 40 χιλιάδες νέες θέσεις απασχόλησης καθε χρόνο δηλ. 240.000 συνολικά το 2000 - 2004 µε µέσο ρυθµό µεγέθυνσης περίπου 4 % και µε τις δραστηριότητες που σχετίζονται µε την Ολυµπιαδα η εκτίµηση για 60.000 νέες θέσεις το χρόνο είναι ιδιαίτερα ρεαλιστική.
• Ωστόσο η µάχη για την ανεργία δεν θα είναι εύκολη. Ζούµε σε µια περίοδο που σε παγκόσµια κλίµακα το παραγωγικό µοντέλο µετασχηµατiζεται, και η επιτυχία µας θα κριθεί από την ικανότητα µας να παρακολουθήσουµε τον παραγωγικό αυτό µετασχηµατισµό. Να είµαστε µέσα στη διαδικασία της παραγωγής της ανταγωνιστικότητας, της µάχης για µερίδια αγοράς.
• Ζούµε επίσης µια περίοδο στην οποία όλο και περισσότερο οι δραστηριότητες που συνδέονται µε τις νέες τεχνολογίες φαίνεται να αποµακρύνονται από τη µορφή της εξαρτηµένης εργασίας που για δεκαετίες κυριάρχησε στην Ευρώπη αλλα και στη χώρα µας. Νέες µορφές οργάνωσης της απασχόλησης αναδεικνύονται που οδηγούν στο ξεπέρασµα ιστορικά καθιερωµένων αντιλήψεων πολιτικών και τρόπων αντιµετώπισης των προβληµάτων. Η δυναµική των σχέσεων αυτών οδηγεί σε σοβαρές αλλαγές όχι µόνο στην αγορά εργασίας αλλα και στα δεδοµένα των ασφαλιστικών συστηµάτων.
• Οι δυσκολίες και οι αλλαγές αυτές προϋποθέτουν µεταρρυθµίσεις που θα παρακολουθήσουµε προσεκτικά αλλα και θα επέµβουµε αποφασιστικά στις αναγκαίες μεταρρυθµίσεις, έτσι ώστε να εξασφαλίσουµε την εµπιστοσύνη στους εργαζόµενους για µια θετική πορεία στο µέλλον. Απαιτούµε µεταρρυθµίσεις που εξασφαλίζουν ισχυρότερη αναπτυξιακή δυναµική µεγαλύτερη απασχόληση και ικανοποιητικότερο εισόδηµα σ' όλους τους εργαζόµενους. Καμία µεταρρύθµιση όµως δεν τύχει χωρίς κοινωνική κατανόηση και κοινωνικές διαβουλεύσεις.
• Η διαδικασία αυτή µπορεί να εξασφαλίσει µια πλατειά αποδοχή και αυτή θα πρέπει να ακολουθήσει το εργατικό κίνηµα.
• Οι πολιτικές απασχόλησης όµως πρέπει να στοχεύουν όχι µόνο τη δηµιουργία νέων θέσεων αλλά και την αντιµετώπιση των περιφερειακών ανισοτήτων στην ανεργία, όπως και των ανισοτήτων που αφορούν στις ευκαιρίες παραγωγικής ενσωµάτωσης επιµέρους κατηγοριών πληθυσµού όπως η επανένταξη στην αγορά εργασίας των µακροχρόνια ανέργων, των νέων, των γυναικών µε µια σειρά µέτρων που στοχεύουν στην διευκόλυνσή τους για την ένταξή τους στην αγορά εργασίας.
• Ποιά είναι τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν αυτή τη στιγμή οι γυναίκες λίγο πολύ μας είναι γνωστά. Παρότι έχει αυξηθεί ο αριθμός των γυναικών που συμμετέχουν στην αγορά εργασίας και στην Γ' βαθμια εκπαίδευση συγκριτικά με άλλες χώρες της Ε.Ε. η συμμετοχή αυτή είναι μικρότερη στις νέες ηλικίες (ιδίως στις μητέρες με παιδιά) και στις μεγαλύτερες (50-64). Οι γυναίκες αντιµετωπίζουν σηµαντικά προβλήµατα ισότιµης πρόσβασης στην αγορά εργασίας (και συνεπώς στο εισόδηµα) λόγω προβληµάτων συµφιλίωσης της οικογενειακής ζωής, ιδιαίτερα στις νέες ηλικίες. Σήμερα η οικογένεια εξακολουθεί να καλύπτει τις βασικές ανάγκες βρεφονηπιακής φύλαξης. Οι γυναίκες µεγαλύτερης ηλικίας αντιµετωπίζουν δυο προβλήµατα: ολοένα και περισσότερο θα ζουν µόνες, πιθανώς λόγω διαζυγίου, ενω θα έχουν λιγότερα παιδιά να τις φροντίζουν η να συµπληρώνουν το εισόδηµα τους. Η πρόσβαση στην αγορά εργασίας για γυναίκες µεγαλύτερης ηλικίας εiναι προβληµατική, λόγω απαξίωσης η παρωχηµένων γνώσεων, µικρότερης Επαφής µε την αγορά εργασίας αλλα και άλλων εµποδίων και διακρίσεων.
• Για να καλυφθούν οι ανισότητες αυτές στους εργασιακούς χώρους χρειάζεται ενίσχυση των µηχανισµών ενσωµάτωσης της αρχής της ισότητας στους χώρους εργασίας, παρεµβάσεις της πολιτείας µε κύριο µέληµα τις υπηρεσίες φύλαξης παιδιών και βελτίωση της εκπαίδευσης και της κατάρτισης των γυναικών στις νέες τεχνολογίες µε έµφαση στις νέες δεξιότητες, ενθάρρυνση της γυναικείας απασχόλησης σε νέους τοµείς της οικονοµίας.
• Όσον αφορά τους µακροχρόνια ανέργους δηλαδή αυτούς που βρίσκονται για 12 τουλάχιστον µήνες στην ανεργία, και ιδιαίτερα τους ανέργους μεγάλης ηλικίας θα πρέπει να επιδιωχθεί η συσχέτιση της εισοδηµατικης ενίσχυσης µε την µετάβαση ευκαιριών στον κοινωνικό τοµέα της οικονοµίας.
• Τέλος η µαζική µετανάστευση είναι φαινόµενο πρωτόγνωρο για την σύγχρονη Ελλάδα η οποία ενθάρρυνε τη µετακίνηση εργατικού δυναµικού προς το εξωτερικό (έως ακόµη και τη δεκαετία του 70). Στη δεκαετία που πέρασε κατέφθασαν µαζικά στην Ελλάδα οικονοµικοί µετανάστες κυρίως από τα Βαλκάνια (Αλβανία κατά το µεγαλύτερο ποσοστό). Η παρουσία τους στην Ελλάδα ηταν κατ' αρχας παροδική, η είσοδος συχνότερα παράνοµη και οι εργασiες που έκαναν ευκαιριακές. Η παραµονή τους, η έλευση των οικογενει'ων τους και η σταδιακή ενσωµάτωση τους στην αγορά εργασίας αλλά και σε άλλες κοινωνικές διεργασίες, διαψεύδει τον χαρακτηρισµό του «προσωρινού». Η εκστρατεία νοµιµοποίησης της παραµονής του το 1998 αποτέλεσε µια στροφή στην πολιτική. Σηµειωτέον οτι σύντοµα ξεκινά ένας δεύτερος κύκλος νοµιµοποίησης των οικονοµικών µεταναστών που πληρούν ορισµένες προϋποθέσεις. Η παρουσία των µεταναστ'ων, αποτελεί µια µεγάλη πρόκληση για την Ελληνική Κοινωνία. Η οµαλή ένταξη τους στην ελληνική κοινωνία, µε ευνοϊκές ρυθμίσεις σε θέµατα εκπαίδευσης, νοσηλείας, η διερεύνηση , προβολή και ενίσχυση του ρόλου και των δικαιωµάτων τους στην αγορά εργασίας, η υποστήριξη στην αναβάθµιση των δεξιoτήτων τους και στην κοινωνική ενσωμάτωσή τους και τέλος η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώµης και των κοινωνικών εταίρων και φορέων στο ζήτηµα της καταπολέµησης του ρατσισµού και της ξενοφοβίας.
• Τέλος ας µην ξεχνάµε την αποτροπή του αναλφαβητισµού, παλιού και νέου. Η αλλαγή του τεχνολογικού προτύπου δηµιουργεί τον κίνδυνο νέων αποκλεισµών που θα οφείλονται στην αδυναµία της συµµετοxής στην ψηφιακή κοινωνία τον ψηφιακό αναλφαβητισµό. Ή διάρθρωση της Ελληνικής οικονοµίας έχει ως αποτέλεσµα ένα µικρό σχετικό ποσοστό του εργατικού δυναµικού να βρίσκεται σε άµεσο κίνδυνο απαξίωσης των δεξιoτήτων του λόγω της επικρότησης της νέας οικονοµίας και των ψηφιακών τεχνολογιών. 'Έτσι η πρόληψη επιβάλλει την προετοιµασία των νέων σε ηλικία ανέργων και εργαζοµένων σε θέσεις που απαιτούν εξοικείωση µε την κοινωνία της γνώσης.
• Οι πόροι του Κοινωνικού Ταµείου ύψους 1 τρις δρχ. περίπου δεν αρκεί να απορροφώνται. Η απορρόφηση δεν είναι το κριτήριο µε το οποίο συµβολίζεται η αποτελεσµατικότητα των πολιτών µας για την απασχόληση. Ζητάµε η κατεύθυνση να συνδέεται µε ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης σε επιλεγµένους στόχους και περιοχές και να συνδέονται τα προγράμµατα µε πιο ολοκληρωµένες δράσεις σε περιοχές µε σηµαντικά προβλήµατα ανεργίας.
• Για την αποτίµηση των πολιτικών απασχόλησης και της αποτελεσµατικότητας τους ένα πρέπει να είναι το κριτήριο. Κατά πόσο ο άνεργος βρίσκει δουλειά, κατά πόσο ο εργαζόµενος ενισχύεται.
• Ο ΟΑΕΔ επiσης,o κυριότερος φορέας στηριξης των πολιτικών απασχόληση ς στη χώρα, µε προϋπολογισµό 400 δις δρχ. περίπου το χρόνο, πρέπει να λειτουργήσει µε τρόπο ώστε να δώσει όχι µόνο ορατα, αλλά. και σηµαντικά αποτελέσµατα στην καταπολέµηση της ανεργίας.
• Τέλος το Ασφαλιστικό Σύστηµα πρέπει να αναµορφωθεί µε τρόπο που να εξασφαλίζει σιγουριά, κοινωνική αλληλεγγύη και να ανταποκρίνεται στις ραγδαίες αλλαγές στις µορφές απασχόλησης στο οικονοµικό περιβάλλον των επόµενων δεκαετιών.