Ιουλ3
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΝΟΜΑΡΧΗ ΠΕΙΡΑΙΑ ΓΙΑΝΝΗ ΜΙΧΑ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ HOT HARBOR
3/7/2010 11:10:00 πμ
Για τις δυο μεγάλες κυρίες της ζωής σας» - Τέχνη & Πολιτική.
Συνέντευξη: Νάντια Σουφλή


HOT HARBOR: ΕΙΣΤΕ ΕΝΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΜΕ ΡΟΛΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟ. ΠΩΣ ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΕΣΤΕ ΑΥΤΕΣ ΤΙΣ ΔΥΟ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ, ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΖΩΓΡΑΦΟΥ;

Ως αναπόσπαστες, αλληλένδετες και εξίσου σημαντικές συνιστώσες της ζωής μου. Η πολιτική όπως και η ζωγραφική είναι για μένα έρωτας, πάθος και αστείρευτη εσωτερική ανάγκη. Ανάγκη για έκφραση, επικοινωνία, δημιουργία και προσφορά. Γι’ αυτό και όσες φορές με έχουν ρωτήσει αν αισθάνομαι περισσότερο πολιτικός ή καλλιτέχνης, δεν έχω απάντηση να δώσω. Χρόνια τώρα ζω αδιάλειπτα και με τα δύο αυτά απαιτητικά «θηλυκά» και όσο περνάει ο χρόνος, η σχέση μου μαζί τους γίνεται όλο και πιο δυνατή, πιο στέρεη, πιο ισχυρή.

HH: ΠΩΣ ΜΠΗΚΕ ΤΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟ ΤΗΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΣΤΗ ΖΩΗ ΣΑΣ;

Φαίνεται πως το "μικρόβιο" υπήρχε μέσα μου, αφού από μικρό παιδί ήθελα να μάθω για τη ζωγραφική που τόσο με τραβούσε. Και βρέθηκε ο Σεραφείμ Κοτσώνας. Ένας αυθεντικός λαϊκός καλλιτέχνης, ο οποίος διατηρούσε καφενείο κοντά στο πατρικό μου σπίτι, στο Κυριάκι Βοιωτίας, και εκεί δημιουργούσε. Εκεί λοιπόν πήγαινα και εγώ, πιτσιρικάς τότε. Για ένα μεγάλο διάστημα μόνο παρακολουθούσα. Παρακολουθούσα εκστασιασμένος τις κινήσεις του, το πώς «πάντρευε» τα χρώματα και πως αυτά έπαιρναν σχήμα και μορφή. Στη συνέχεια προσπάθησα να μάθω αντιγράφοντας έργα μεγάλων ζωγράφων. Στην αρχή με απλό μολύβι στο χαρτί. Γρήγορα όμως ένοιωσα την ανάγκη της εξέλιξης και το «μικρόβιο», στην πορεία, έγινε τρόπος ζωής. Αυτός λοιπόν ο καλλιτέχνης που αργότερα μου έφερνε στο νου τον μεγάλο λαϊκό ζωγράφο Θεόφιλο, με μύησε στον μαγικό κόσμο της ζωγραφικής. Ήταν ο άνθρωπος που έβαλε στην παλέτα της ψυχής μου το πάθος, τον έρωτα για την καλλιτεχνική δημιουργία.

HH: Η «ΤΕΧΝΗ» ΕΧΕΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ Η «ΠΟΛΙΤΙΚΗ» ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΜΑΤΙΑ;


Τα πάντα είναι πολιτική. Πόσο μάλλον η τέχνη που μπορεί να επιδράσει και να επηρεάσει τη στάση των ανθρώπων, τη σκέψη τους, την οπτική τους, την αισθητική τους. Κάθε λοιπόν έργο τέχνης, είτε πρόκειται για ζωγραφικό πίνακα, είτε για πνευματικό έργο, είτε για μουσική σύνθεση, έχει πολιτική διάσταση, ακόμα και αν αυτό προτείνει την πλήρη αποχή από τα πράγματα ή δεν ασχολείται καθόλου. Όσο για την πολιτική; Είναι καλλιτεχνική ματιά, αφού, θυμίζω, η πολιτική είναι η τέχνη της ζωής.

HH: ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ ΠΟΙΟΙ ΖΩΓΡΑΦΟΙ ΣΑΣ ΕΧΟΥΝ ΕΠΗΡΕΑΣΕΙ;

Αναμφίβολα, οι εικαστικοί εκπρόσωποι της γενιάς του 30 που συμπορεύτηκαν προς μια τέχνη και μια όραση ελληνική, όπως ο Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας, Γιάννης Τσαρούχης, ο Γιάννης Μόραλης. Αναζητώ τη σύνθεση, την αρμονία, την ηδονή του χρώματος, τη φυγή και τη λαχτάρα της αναζήτησης, που ανακαλύπτω στις δημιουργίες του Πάρι Πρέκα, του Παναγιώτη Τέτση, του Γιώργου Μπουζιάνη. Όπως επίσης με συγκινούν τα έργα του Δημήτρη Μυταρά για αυτή τη μοναδική, την πηγαία αίσθηση της ταχύτητας που μεταδίδουν.

HH: ΠΟΙΑ ΤΑ ΚΥΡΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΣΑΣ; ΤΙ ΣΑΣ ΕΜΠΝΕΕΙ;


Ο έρωτας! Ο έρωτας σε όλες του τις εκφάνσεις! Έρωτας για τη ζωή, για τους ανθρώπους, για το άρωμα της ύπαρξής μας. Έρωτας για τα ταξίδια που σε ανανεώνουν και προσφέρουν ερεθίσματα. Έρωτας για τη θάλασσα που διεγείρει νου και φαντασία, διαποτίζοντας το σύνολο του έργου μου. Δεν μπορώ να εξηγήσω τι είναι αυτό το τόσο δυνατό που με δένει μαζί της. Αν είναι η βιωματική μου σχέση που με κάνει να αποσύρομαι, παίρνοντας συντροφιά μου την παλέτα και τα πινέλα μου. Δεν ξέρω αν είναι η ανάγκη φυγής από τη μουντή ατμόσφαιρα της τσιμεντούπολης που με σπρώχνει μπροστά στο άδειο τελάρο για να απεικονίσω ό,τι έχει σχέση με τη ζωή και την κίνησή της, τις γειτονιές της, τα λιμάνια της, τα καράβια της με τους τεράστιους όγκους, τους ανθρώπους της. Ξέρω μόνο ότι με το ύφος και το φως της θάλασσας, τις προσδοκίες και τις νοσταλγίες της, τις μυρωδιές και τις γεύσεις της, τις ανταύγειες και τις σκιές της, ξαναγίνομαι ο εαυτός μου, ξαναβρίσκομαι με το περιβάλλον μου, ξαναφιλιώνω με τους αγώνες και τις αγωνίες τις δικές μου και των ανθρώπων που καθημερινά αφιερώνουν τη ζωή τους γύρω από αυτή.

HH: ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΟΡΙΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ;


Θα έλεγα ότι η καλλιτεχνική συνείδηση ορίζεται με την ποιητική συνείδηση του κάθε ανθρώπου. Και ποιώ σημαίνει δημιουργώ…

HH: ΑΝ ΤΑΞΙΔΕΨΟΥΜΕ ΠΙΣΩ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΟ, ΘΑ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΟΥΜΕ ΟΤΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΚΑ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ ΚΙΝΗΜΑΤΑ ΤΟΥ 20ου ΑΙ. ΗΤΑΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΑ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΠΟΥ ΤΑ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΥΣΑΝ ΚΑΙ ΤΑ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΑ ΚΙΝΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ. Ο ΦΟΥΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, Ο ΝΤΑΝΤΑΙΣΜΟΣ, Ο ΣΟΥΡΕΑΛΙΣΜΟΣ ΣΥΜΠΟΡΕΥΟΝΤΑΝ ΜΕ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΟΡΑΜΑ. ΣΗΜΕΡΑ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΚΑΤΙ ΑΝΑΛΟΓΟ ΚΑΙ ΑΝ ΟΧΙ, ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΥΜΒΕΙ;

Κοιτάξτε, καλλιτεχνικά και φιλοσοφικά ρεύματα υπήρχαν και θα υπάρχουν πάντα στην ιστορία. Τον 20ο αιώνα είχαμε τον φουτουρισμό, τον ντανταϊσμό, τον σουρεαλισμό, τον φοβισμό, τον κυβισμό. Τον 19ο αιώνα τον ρομαντισμό και το θετικισμό. Τον 17ο αναπτύσσονται οι ρίζες του διαφωτισμού που καρποφορούν τον 18ο αιώνα. Ο 15ος και 16ος αιώνας χαρακτηρίστηκαν από τα πνευματικά και καλλιτεχνικά κινήματα της Αναγέννησης και του Ουμανισμού. Και αν θέλετε, πάμε ακόμα πιο πίσω στο παρελθόν. Στην ελληνιστική και ρωμαϊκή εποχή, για παράδειγμα, είχαμε τον Στωικισμό, τον Σκεπτικισμό και τον Επικουρισμό. Τι θέλω να πω με αυτό; Ότι η τέχνη πάντα θα εγείρει ένα διάλογο, ανεξάρτητα του τόπου και του χρόνου. Και εγώ σήμερα, δίπλα μου, ακούω συνεχή αιτήματα για διάλογο.

HH: ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΟΧΗ ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥΣ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥΣ ΘΕΣΜΟΥΣ, ΙΔΕΟΛΟΓΙΕΣ ΚΑΙ ΗΘΗ, ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΗΣΕΙ Η ΤΕΧΝΗ;

Παραφράζοντας τη ρήση του Πικάσο, θα έλεγα ότι η τέχνη δε γίνεται για να διακοσμεί μουσεία και διαμερίσματα, ούτε για να πηγαίνει μόνο στα μεγάλα σαλόνια. Είναι ένα εργαλείο πολέμου για να επιτίθεται, αλλά και να αμύνεται ενάντια στον «εχθρό». Σήμερα, σε μια εποχή που όλα μοιάζουν σκοτεινά, η τέχνη οφείλει να είναι «στρατιώτης», στην υπηρεσία της βαθιάς και επιτακτικής ανάγκης του πολίτη για περισσότερο φως αισιοδοξίας και ελπίδας.


HH: ΕΧΟΥΜΕ ΑΝΑΓΚΗ ΑΠΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ;


Η Τέχνη και η πνευματικότητα είναι έννοιες άρρηκτα δεμένες με την ουσία της ανθρώπινης ύπαρξης. Η πνευματικότητα έξω από τον άνθρωπο δεν υπάρχει.Οποτε έχουμε ανάγκη από ανθρώπους.

HH: ΠΟΙΟ ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΖΩΓΡΑΦΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΜΙΧΑ;


Ταυτίζεται με το πολιτικό μου όραμα. Ως ζωγράφος και ως πολιτικός αγωνίζομαι για τον τόπο μου και τους συμπολίτες του. Στόχος μου να προσφέρω με κάθε πολιτική μου πράξη, με κάθε εικαστική μου παρέμβαση, πινελιές ελπίδας και αισιοδοξίας.

HH: ΤΙ ΣΑΣ ΟΔΗΓΗΣΕ ΝΑ ΑΣΧΟΛΗΘΕΙΤΕ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ;

Η ανάγκη επαφής με την κοινωνία και η άρνηση μου να αποδεχθώ μια ζωή χωρίς πάθος, χωρίς αγώνα, χωρίς συμμετοχή, χωρίς όνειρο.

HH: ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΠΟΙΟΙ ΗΓΕΤΕΣ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑΝ ΝΑ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ Ή ΑΠΟΤΕΛΕΣΑΝ ΠΡΟΤΥΠΟ ΣΑΣ;

Πρόσωπο-σύμβολο των νεανικών μου χρόνων ήταν ο Τσε Γκεβάρα. Με τον ποιητικά μαρξιστή επαναστάτη που αρνήθηκε μια πολλά υποσχόμενη ζωή για να υπηρετήσει τα όνειρα της καρδιάς του, ταυτιζόμασταν πολλοί νέοι που πνιγόμασταν από το χουντικό καθεστώς, καθεστώς που έθιγε τα θεμέλια της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της ανθρώπινης ελευθερίας. Θυμάμαι όταν προσχώρησα στο Ρήγα Φεραίο και άρχισαν οι μυστικές συναντήσεις και το κυνηγητό με την αστυνομία για την αφισοκόλληση και το μοίρασμα προκηρύξεων, ο Τσε ήταν «ανάμεσά μας», ως η ενσάρκωση της δύναμης, του αγώνα, της αδιάκοπης μάχης για ένα κόσμο ελεύθερο, δημοκρατικό, δίκαιο και ανθρώπινο. Όπως και ο Γκάντι, παγκόσμιο ορόσημο της κοινωνικοπολιτικής διανόησης και η Ρόζα Λούξεμπουργκ που υπήρξε μία από τις πλέον αγνές και συνεπείς ηγετικές μορφές του παγκόσμιου σοσιαλιστικού κινήματος. Έπειτα ήρθε στη ζωή της χώρας, στη ζωή μου, ο Ανδρέας Παπανδρέου. Ο Ανδρέας που συνάρπαζε με τον λόγο του, που γοήτευε με τη σκέψη του, που σφράγισε μια ολόκληρη εποχή δημοκρατικών αγώνων με τη δράση του και στάθηκε ο μεγάλος πολιτικός μου δάσκαλος.

HH: ΠΩΣ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑΜΕ ΝΑ ΟΡΙΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ;

Πολιτική ευθύνη! Έννοια τόσο κακοποιημένη στον τόπο μας! Και όμως, αποτελεί τη βάση και το θεμέλιο της δημοκρατίας. Γιατί δεν νοείται λειτουργία οποιουδήποτε δημοκρατικού συστήματος χωρίς ανάληψη ή καταλογισμό πολιτικής ευθύνης. Είναι ωστόσο η ώρα, όχι να την ορίσουμε αλλά να την αποδώσουμε σε όσους αποδειχθεί ότι δεν την τίμησαν.

HH: ΠΩΣ ΥΛΟΠΟΙΕΙΤΕ ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΣΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ;


Πριν οκτώ χρόνια ξεκίνησα μαζί με τους συμπολίτες μου το ταξίδι μέσα από την Αυτοδιοίκηση. Όραμα, όνειρο και Ιθάκη μου μια κοινωνία προόδου, ανθρωπιάς και αλληλεγγύης. Από τότε έχουμε διανύσει μια πολύ σημαντική διαδρομή. Πολλά πράγματα άλλαξαν στον Πειραιά, τον ευρύτερο Πειραιά και τα νησιά μας. Πολλά πράγματα αλλάζουν για την αναβάθμιση της κοινωνικής αλληλεγγύης, για την προστασία της δημόσιας υγείας, για την ασφάλειά μας ως καταναλωτές, για την διαφύλαξη των ελεύθερων χώρων και την αύξηση του πρασίνου στην περιοχή μας, για την αποτελεσματική και γρήγορη εξυπηρέτηση του πολίτη, για την προαγωγή του πολιτισμού και του αθλητισμού, για μια ανάπτυξη διάχυτη, σε κάθε πόλη, σε κάθε δήμο, σε κάθε γειτονιά, με σχέδιο και ευαισθησία στο περιβάλλον. Και επειδή τα όνειρα θέλουν πολύ δουλειά, όπως σημειώνει ο Paulo Coelho, το ταξίδι συνεχίζεται...


HH: Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΝΕΥΡΑΛΓΙΚΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ. ΠΟΙΑ Η ΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΠΟΥ ΖΗΤΟΥΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΛΥΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ, ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ;

Ο Πολυχώρος «Απόλλων» της Νομαρχίας Πειραιά είναι η απάντηση, το ορατό παράδειγμα. Εδώ στις αίθουσες, στο Αμφιθέατρο, στο Αίθριο, στους εκθεσιακούς χώρους στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης, οι συμπολίτες μας κοινωνούν των αξιών της τέχνης και οι μαθητές με τους δασκάλους τους διδάσκονται και διδάσκουν, δημιουργούν εικαστικά, καλλιεργούν το «ελεύθερον» το οποίο ορίζεται μόνον με την οικοδόμηση της συνείδησης του πολίτη. Και όλα αυτά μας δίνουν τη βεβαιότητα της Ελπίδας, καταδεικνύοντας ότι ο δρόμος που ανοίξαμε αποτελεί αναγκαιότητα και είναι ευρύχωρος να χωρέσουν και να διαβούν, κρατώντας το ανοιχτό και πλαταίνοντας τον, οι μέλλουσες γενιές, οι νέοι πολίτες, η Ελπίδα.

HH: ΠΟΙΟΙ ΟΙ ΑΜΕΣΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΣΑΣ ΓΙΑ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ;

Αυτή τη στιγμή εκείνο που προέχει για μένα είναι να συμβάλλω με την εμπειρία που διαθέτω, όπως έπραξα μέχρι σήμερα, στο ιστορικό εγχείρημα του Καλλικράτη για την αυτοδιοίκηση και την αποκεντρωμένη διοίκηση, ώστε να ολοκληρωθεί κάποτε σ’ αυτή τη χώρα η ρήξη με το συγκεντρωτισμό, τη γραφειοκρατία, τη πολυνομία, τη διαφθορά, τη σπατάλη. Ρήξεις που περιμένει εδώ και χρόνια ο πολίτης και έχει ανάγκη όσο ποτέ ο τόπος μας, για να βγει από τον ανεμοστρόβιλο της κρίσης και να προχωρήσει σε μια βιώσιμη πορεία.

ΗΗ: ΚΛΕΙΝΟΝΤΑΣ;

Κλείνοντας, θα ήθελα να σας πω ότι υπάρχει και η τρίτη κυρία στη ζωή μου, αναμφίβολα η πιο σημαντική, που είναι η σύντροφός μου Άντυ. Είμαστε χρόνια μαζί,σε μια κοινή πορεία ζωής και πολλαπλών αναζητήσεων. Είναι ο άνθρωπος που με στηρίζει σε κάθε βήμα, και στο πεδίο της πολιτικής αλλά και της τέχνης. Πηγή δύναμης, έμπνευσης και δημιουργίας για μένα, όπως φυσικά και ο γιός μου, ο Δημήτρης μου, ο μονάκριβος και λατρεμένος.